برخلاف ایالات متحده، در چین تقریباً هیچکس به طور علنی نگران این نیست که بشریت در آیندهای نزدیک توسط هوش مصنوعی نابود شود.
در آن کشور، شهروندان خدمات حکومت محلی را از طریق کارمندان دیجیتالی هوش مصنوعی دریافت میکنند؛ دانشآموزان با بارگذاری یک عکس، بازخورد فوری درباره تکالیف کتبی خود میگیرند؛ و میهمانان هتل بستههای خود را که توسط رباتها مستقیماً به درب اتاقهایشان تحویل داده میشود دریافت میکنند.
کاربرد گسترده هوش مصنوعی در چین امروز تأیید میکند که این کشور از این تکنولوژی استقبال میکند.
نظرسنجی مؤسسه مورگان استنلی که روز دوشنبە منتشر شد نشان داد که ۸۰٪ از پاسخدهندگان چینی دستکم هفتهای یکبار از هوش مصنوعی استفاده میکنند، که این میزان بسیار بالاتر از ۵۴٪ در آمریکا است.
حتی در حالی که مدیران ارشد تکنولوژی و پژوهشگران آمریکایی با اشاره به تهدیدات وجودی برای بشریت خواستار کند کردن روند توسعه هوش مصنوعی هستند، جامعه چین به میزان قابل توجهی بیخیال و آسودهخاطر مانده است.
اظهاراتی که ژو جینگکوان (۲۲ ساله و دانشجوی مدیریت در پکن) مطرح کرده است بیانگر این است که: «این تکنولوژی برای خدمت به بشریت ساخته شده است؛ نباید به عنوان چیزی برای ترسیدن به آن نگریست، من آن را به عنوان چیزی میبینم که آسایش بزرگی برای زندگی ما به ارمغان میآورد.»
وی همچنین افزود که حکومت توانایی کامل برای مدیریت خطرات احتمالی را دارد.
سخنان ژو مشابه گفتههای چندین نفری بود که شبکه CNN در این هفته با آنها گفتگو کرد، که نشاندهنده تفاوت سطح آگاهی میان جامعه چین و آمریکا، همراه با تفاوت سطح اعتماد به حکومتهایشان در توانایی مواجهه با خطرات احتمالی ناشی از تکنولوژی است.
جو سو، رئیس بخش تحلیل داده در شرکت مشاوره تکنولوژی Omdia میگوید: «در آمریکا این دیدگاه عمومی وجود دارد که بدون افشاگران، شرکتهای بزرگ به دلیل نظارت ضعیف حکومت میتوانند از پاسخگویی یا نظارت فرار کنند، در حالی که در چین اعتماد بسیار قوی از سوی مردم وجود دارد که اگر هر اتفاق بدی بیفتد، حکومت مداخله خواهد کرد.»
وی همچنین به تفاوتهای میزان مواجهه با هوش مصنوعی، گفتمان عمومی درباره تکنولوژی، و چارچوب گستردهتر فرهنگی و تاریخی به عنوان دلایل احتمالی این تفاوت اشاره میکند.
در نظرسنجی شرکت تحقیقات بازار Ipsos در ابتدای امسال، ۸۳٪ از پاسخدهندگان چینی محصولات یا خدمات تقویتشده با هوش مصنوعی را جذاب دانستهاند، در حالی که تنها ۳۳٪ از مردم آمریکا چنین احساسی داشتهاند.
همزمان نظرسنجی دیگری از شرکت مشاوره بازاریابی Edelman نشان داد ۸۶٪ از پاسخدهندگان در چین گفتهاند به حکومت خود برای انجام کار درست اعتماد دارند، در حالی که این میزان در آمریکا تنها ۳۹٪ بوده است.
یک تفاوت بارز میان دو کشور، سیستم سیاسی آنهاست؛ در حالی که در آمریکا افشای اسرار یک امر معمول است و مباحث سیاسی اغلب پیچیده میشوند، ساختار قدرت از بالا به پایینِ چین به دولت تکحزبی اجازه میدهد بدون مواجهه با انتقادات علنی، قوانین را وضع کند.
شی هونگچائو (۵۱ ساله از استان لیاونینگ در شمال شرقی چین) میگوید: «تمام کسانی که میشناسم میگویند هوش مصنوعی از قبل وارد تمام ابعاد زندگی ما شده است، همه درباره آن صحبت میکنند یا استفاده از آن را آغاز کردهاند، در این نقطه متوقف کردن آن دشوار به نظر میرسد.»
در بازار به شدت رقابتی چین، شرکتهای تکنولوژی به طور تهاجمی چتباتهای رایگان و قابلیتهای هوش مصنوعی را وارد برنامههایی کردهاند که مردم از قبل استفاده میکردند.
صنایع مختلف از سینما و تجارت الکترونیک تا تولید، این تکنولوژی را ادغام میکنند و منافع بهرهوری و آسایش، خود گویای همهچیز است.
پو شیائو، پژوهشگر و مؤسس خبرنامه Hello China Tech میگوید: «اکثریت مردم چین در ابتدا هوش مصنوعی را به عنوان یک محصول ارزانقیمت میبینند و سپس به عنوان یک بحث؛ وقتی این تکنولوژی خود را به عنوان یک خدمت مفید و کمهزینه نشان میدهد، مردم بر اساس آنچه برایشان انجام میدهد آن را ارزیابی میکنند نه اینکه چگونه میتواند به آنها آسیب برساند.»
این کاملاً برعکس آمریکا است، جایی که مدیران صنعت و پژوهشگران نگرانیهای بزرگی را درباره سرعت توسعه هوش مصنوعی و خطرات آن برای وجود انسان ابراز کردهاند. چین به عنوان قدرت دیگری در زمینه هوش مصنوعی که همتراز آمریکا دانسته میشود، درباره این موضوع به طور محسوسی سکوت کرده است. شیائو میگوید: «هشدارهای چینی آرامتر هستند و از واژهشناسی متفاوتی استفاده میکنند؛ چارچوب اصلی عبارت است از از دست دادن کنترل عملیاتی، سوءاستفاده و پاشیدگی اجتماعی، نه نابودی بشریت.»
چن ییشین، مقام امنیتی چین، روز یکشنبه گذشته مقالهای منتشر کرد و در آن به تفصیل به ضرورت ادغام هوش مصنوعی به عنوان یک صنعت استراتژیک در توسعه اقتصادی کشور پرداخت، در حالی که خطرات گستردهتر این تکنولوژی را از دیدگاه پکن روشن ساخت. به غیر از خطرات شناختهشده از سوی طرفهای متخاصم که از هوش مصنوعی برای حملات سایبری، انتشار اطلاعات نادرست و سرقت اسرار استفاده میکنند، چن هشدار داد که این تکنولوژی میتواند جامعه را بیثبات کند و امنیت سیاسی چین را به خطر بیندازد.
وی همچنین به خطرات ناشی از اقدامات انحصارطلبانه برخی کشورها اشاره کرد که اشارهای آشکار به آمریکا در رابطه با کنترل صادرات است.
شیائو در ادامه افزود که به جای گفتگوهای عمومی و نامههای سرگشاده درباره خطرات ایمنی هوش مصنوعی، بخش عمدهای از مدیریت هوش مصنوعی در چین در پشت پردهها از طریق پایبندی شرکتها به استانداردهای فنی مقامات، ارزیابیهای ایمنی و پروندههای اداری انجام میشود.
مسیر توسعه شرکتهای چینی نیز متفاوت از همتایان آمریکایی آنهاست که منعکسکننده اولویتها و محدودیتهای متفاوت است. در حالی که آزمایشگاههای چینی به سرعت فاصله خود را با رهبران آمریکایی مانند Anthropic و OpenAI کاهش دادهاند، مدلهای آنها هنوز عقبتر از پیشرفتهترین سیستمهای آمریکایی است، که بخش عمده آن به محدودیت توان محاسباتی (Computing Power) و سرمایه بازمیگردد.
لیانگ ونفنگ، مؤسس DeepSeek، در یک کنفرانس تلفنی لو رفته در ماه ژوئیه به سرمایهگذاران گفت که بزرگترین فاصله میان آزمایشگاههای چینی و آمریکایی به عدم دسترسی به پیشرفتهترین پردازندههای هوش مصنوعی مورد نیاز برای آموزش مدلها به دلیل تحریمهای آمریکا، همراه با سطح پایینتر سرمایهگذاری مربوط میشود.
شرکتهای چینی انگیزههای تجاری بیشتری برای کسب درآمد و سودآوری دارند که این امر ممکن است باعث شود کمتر بر توسعههایی تمرکز کنند که خطرات افراطی یا بنیادی ایجاد میکنند.
سو از شرکت Omdia میگوید: «آمریکا بسیار مشتاق عبور از مرزهاست؛ در چین شاید تمرکز کمتری بر توانایی پیشتازی وجود داشته باشد، اما تمرکز بیشتری بر این است که چگونه هوش مصنوعی بهرهورتر و تجاریتر شود.»
پیشرفتهای تکنولوژیک چین همزمان با رشد سریع اقتصادی کشور و صعود آن در عرصه جهانی در چند دهه گذشته بوده است. با رشد صنعت هوش مصنوعی کشور، بسیاری از چینیها این پیشرفت را به عنوان گواه دیگری بر موفقیت تکنولوژی چین میبینند.
سو میگوید: «در چین فرهنگ بسیار حامی هوش مصنوعی وجود دارد، تکنولوژی همواره به عنوان یک افتخار ملی دیده شده است.»
این دیدگاه برعکس آمریکا است، جایی که بدبینی به شرکتهای بزرگ و حکومت در کنار مخالفت با مراکز داده هوش مصنوعی رشد کرده است.
در دهه گذشته، تکنولوژیهای چینی از موبایلهای هوشمند و خودروهای الکتریکی تا باتریها و ابرکامپیوترها بیشتر با همتایان آمریکایی خود رقابت کرده و در برخی زمینهها از آنها پیشی گرفتهاند.
برای بسیاری از مردم چین، این تاریخچه یک انتظار واقعی ایجاد کرده است که یک تکنولوژی جدید میتواند هم منافع اقتصادی، هم رفاه و هم اقتدار به ارمغان آورد.
گریس شاو، پژوهشگر تکنولوژی و مؤسس خبرنامه صنعتی AI Proem میگوید: «شهروند عادی دیده است که تکنولوژی چقدر منافع اقتصادی، رفاه و آسایش برای آنها آورده است، بنابراین یک فرض نگفته وجود دارد که هوش مصنوعی نیز میتواند همین کار را انجام دهد.»
مردم چین انتظار دارند برای پشتیبانی و حفاظت به حکومت بنگرند. حکومت بارها تمایل خود را برای اعمال کنترل بر قدرتمندترین شرکتهای کشور نشان داده است. در سال ۲۰۲۰، پکن یک کارزار تاریخی را برای محدود کردن قدرت بزرگترین مراکز کشور از قطاعات تکنولوژی و بازی تا آموزش آغاز کرد که بیش از ۱.۵ تریلیون دلار از ارزش بازاری آن شرکتها را نابود کرد.
شاو میگوید: «یک اعتماد درونی از سوی مردم وجود دارد که حکومت بار دیگر مانند یک شخصیت والدینی رفتار خواهد کرد تا چارچوبها و راهنماها را برای این تکنولوژی جدید ترسیم کند.»
شی در لیاونینگ یکی از این افراد است؛ او باور دارد منافع هوش مصنوعی هنوز بسیار بیشتر از نگرانیهاست و توسعه هوش مصنوعی نباید صرفاً به این دلیل که حامل خطر است متوقف شود: «فکر میکنم باید به سرمایهگذاری قویتر در هوش مصنوعی ادامه دهیم و از توسعه آن محافظت کنیم؛ در نهایت، محدود کردن تکنولوژی به معنای تضمین توقف پیشرفت آن نیست. چین کشور بزرگی است و دلایل بزرگتری برای اولویت دادن به توسعه هوش مصنوعی دارد.»
منبع: CNN (https://www.cnn.com/2026/09/17/tech/china-ai-debate-intl-hnk)
چرا چین در مقایسه با آمریکا کمتر نگران ایجاد یک وضعیت منفی و ترساننده (دیستوپیا) توسط هوش مصنوعی است؟