در اقدامی که بحث شدیدی را در سراسر چشماندازهای فناوری جهانی و سیاست خارجی برانگیخته است، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، دستور اجرایی را امضا کرد که به آژانسهای فدرال دستور میدهد اصطلاحات «هوش مصنوعی» (Artificial Intelligence) و «AI» را به تدریج از ارتباطات رسمی حذف کنند. در عوض، قوه مجریه موظف است اصطلاح «فوق هوش» (Super Intelligence) و مخفف جدید آن یعنی «SI» را اتخاذ کند.
این دستورالعمل یک چرخش سیاستی را که نخستین بار در سخنرانی رئیسجمهور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک رونمایی شده بود، رسمیت میبخشد؛ جایی که او استدلال کرد کلمه «مصنوعی» (Artificial) با «جعلی» به نظر رساندن فناوری، ارزش آن را کاهش میدهد. دولت استدلال میکند که مدلهای پیشرو فعلی فراتر از اتوماسیون ساده تکامل یافتهاند و به برچسبی نیاز دارند که به طور دقیق مسیر تحولآفرین آنها را منعکس کند.
۱. استراتژی دولت: ظاهر، شتاب و قدرت ملی
گذار به «SI» چیزی بیش از یک ترجیح زبانی را نشان میدهد؛ این امر ستون فقرات استراتژی کاخ سفید برای به نمایش گذاشتن تسلط فناوری ایالات متحده در صحنه جهانی را تشکیل میدهد.
چرخش ایدئولوژیک: با رد برچسب «مصنوعی»، دولت به دنبال تأکید بر کاربرد بینظیر و پتانسیل اقتصادی فناوریهای نوظهور است و استدلال میکند که مدلهای امروزی به جای صرفاً شبیهسازی، به طور فعال قابلیتهای انسانی را ارتقا میدهند.
اجماع عمومی از طریق رسانههای اجتماعی: پیش از صدور دستور رسمی، رئیسجمهور ترامپ از دنبالکنندگان خود در پلتفرم «تروث سوشيال» (Truth Social) نظرسنجی کرد و گزینههایی مانند «برتر»، «افراطی» و «هوش اعظم» را ارائه داد که در نهایت «فوق هوش» به عنوان برنده ظاهر شد.
تکپارچهسازی ساختاری: برای نهادینهسازی این دیدگاه، کاخ سفید ایجاد یک «نیروی فوق هوش» اختصاصی را اعلام کرد. این کارگروه سیاستی به ریاست جی کلایتون، مدیر اطلاعات ملی، وظیفه هماهنگی سیاستهای فدرال را بر عهده خواهد داشت تا رهبری ایالات متحده را در برابر رقبای کلیدی جهانی حفظ کند.
ابتکارات سیاستی: این دستور اجرایی بر روی نقاط عطف قبلی کاخ سفید بنا شده است، از جمله انتشار طرح اقدام هوش مصنوعی آمریکا و اختصاص بیش از ۵ میلیارد دلار برای «مأموریت پیدایش» (Genesis Mission) - یک ابتکار ملی با هدف استقرار فوق هوش در سراسر علم، پزشکی و تولید.
۲. شکگرایی آکادمیک: شکاف عمیقتر بین هیاهو و واقعیت فنی
در حالی که دولت اصطلاحات جدید را بازتابی از پیشرفت سریع میداند، دانشمندان کامپیوتر، اخلاقشناسان و کارشناسان سیاستگذاری ابراز تردید شدید کردهاند و هشدار دادهاند که تغییر نام تجاری، قابلیتهای فعلی را با تحولات فرضی آینده مخلوط میکند.
مخلوط کردن ابزارهای امروز با مفاهیم فردا: در محافل فنی و آکادمیک، فوقهوش (مفاهیمی که بیش از یک دهه پیش توسط نیک بوستروم، فیلسوف، محبوبیت یافت) بهطور خاص به یک عقل ماشینی نظری اشاره دارد که از ظرفیت شناختی انسان در هر حوزهای به طور قابلتوجهی فراتر میرود. کارشناسان تأکید میکنند که مدلهای محدود فعلی همچنان از این آستانه فاصله زیادی دارند.
بزرگنمایی و سردرگمی: محققان دانشگاه ملبورن و دانشگاه ملی سنگاپور هشدار دادند که استفاده از «SI» برای توصیف ابزارهای مولد امروزی، مرزهای واقعی آنها را به طور نادرست نشان میدهد. آنها هشدار دادند که این برچسب به طور مصنوعی هیاهو را افزایش میدهد، چارچوبهای حکمرانی بینالمللی را پیچیده میکند و میتواند به طور بیجهتی اضطراب عمومی را در مورد خطرات ایمنی افزایش دهد.
۳. انشعاب صنعتی و واکنشهای ژئوپلیتیکی
واکنش بینالمللی و داخلی به دستور تغییر نام تجاری واشنگتن، خطوط گسل عمیق سیاسی و صنعتی را در میان ذینفعان مختلف برجسته کرده است:
حامیان صنعتی: جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا (Nvidia)، از این اقدام حمایت کرد و در ایکس (X) بیان کرد که فوق هوش فرصتی استثنایی برای پیشبرد اکتشاف، بهرهوری و سلامت در سراسر اقتصاد فراهم میکند.
متحدان دولت: اتان کلاین، ارشدترین مقام فناوری آمریکا، و مایکل والتز، سفیر سازمان ملل، به سرعت این تغییر را پذیرفتند و آن را بیانیهای شجاعانه و ضروری از رهبری جهانی ایالات متحده توصیف کردند.
مخالفت داخلی: گاوین نیوسوم، فرماندار کالیفرنیا، به شدت این دستور را رد کرد و به آژانسهای ایالتی کالیفرنیا دستور داد تا اصطلاح «AI» را حفظ کنند. نیوسوم این اقدام را به عنوان یک حواسپرتی سیاسی انتقاد کرد که برای پنهان کردن شکست در رسیدگی به خطرات حیاتی ایمنی طراحی شده است.
رهبران فناوری و اصطکاک: ایلون ماسک به طور خلاصه در کنار رئیسجمهور ترامپ از اصطلاح قدیمی استفاده کرد و سپس خود را اصلاح کرد («SI، ببخشید»). این حادثه گذار ناخوشایندی را که رهبران فناوری که پیشتر از سرعت بخشیدن به توسعه مدلها بر اساس نگرانیهای ایمنی حمایت میکردند، با آن مواجه هستند، برجسته میکند.
واکنش بینالمللی: پکن با احتیاط دیپلماتیک با این تغییر برخورد کرده است. وزارت امور خارجه چین اعلام کرد که تصمیم واشنگتن را «احترام» میگذارد اما تأیید کرد که پکن به اصطلاح استاندارد «هوش مصنوعی» پایبند خواهد ماند. تحلیلگران این تغییر را یک ترجیح خاص میدانند که وزن چندانی در سیاست علمی بینالمللی گستردهتر ندارد.
خلاصه بینشهای کلیدی
کنترل روایت استراتژیک: گذار به «SI» برای هماهنگ کردن لفاظیهای فدرال با گسترش فناوری تهاجمی و بدون مقررات طراحی شده است - و ایالات متحده را در موقعیتی قرار میدهد تا از چین در یک مسابقه فناوری بدون محدودیت پیشی بگیرد.
گسست تکنولوژیک: جامعه آکادمیک همچنان به شدت با استفاده از «superintelligence» برای سیستمهای موجود مخالف است و معتقد است که هوش مصنوعی فعلی فاقد قابلیتهای عمومی و خودبهبودی است که این اصطلاح از نظر فنی دلالت میکند.
واگرایی نهادی: تقسیمات سیاسی داخلی (مانند امتناع کالیفرنیا از پذیرش این اصطلاح) و بیتوجهی بینالمللی نشان میدهد که در حالی که «SI» سیاست اجرایی فدرال را تعریف خواهد کرد، صنعت جهانی گستردهتر احتمالاً به همان «AI» پایبند خواهد ماند.
تغییر نام تجاری هوش مصنوعی: چرخش ترامپ به سمت «فوق هوش» و نبرد بر سر روایت فناوری