لە کاتێکدا گوشارە یاسایی و داراییەکان لەسەر کۆمپانیا گەورەکانی تەکنەلۆژیا ڕوو لە زیادبووندان، مارک زوکەربێرگ، دامەزرێنەر و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای مێتا (Meta)،
مانفێستێکی نوێی بۆ بەرگریکردن لە ژیریی دەستکرد بڵاو کردەوە، هاوکات لەگەڵ کەوتنە کاری یاسای نوێی یەکێتیی ئەوروپا کە کۆمپانیاکان ناچار دەکات ناوەڕۆکە دروستکراوەکانی ژیریی دەستکرد ئاشکرا بکەن.
مانفێستەکەی زوکەربێرگ: بەرگری لە ژیریی دەستکرد لە نێوەندی نادیاریی ئابووریدا
مارک زوکەربێرگ مانفێستێکی ٦,٥٠٠ وشەییی بڵاو کردەوە و تێیدا وەک تەکنەلۆجیستێکی گەشبین دەرکەوت، جەختی لەسەر چەند خاڵێک کردەوە:
بەرگری لە هەلی کار: ئاماژەی بەوە کرد کە ژیریی دەستکرد هەلی کار لە ناو نابات، بەڵکو ژیانی مرۆڤ دەوڵەمەندتر دەکات.
کراوەبوونی کۆدەکان (Open Source): داوای کرد سیستەمەکانی ژیریی دەستکرد بە شێوەی سەرچاوەی کراوە بەردەست بن و ڕێگری یان بەربەستی توند لە بەرامبەر نوێکارییەکاندا دانەنرێت.
سەرسامی لە ناڕەزایەتییەکان: زوکەربێرگ ئاماژەی بەوە کرد کە تێناگات بۆچی ناڕەزایەتیی بەرچاو دژ بە ناوەندەکانی زانیاری (Data Centers) و دەستلەکارکێشانەوەکانی پەیوەست بە ژیریی دەستکرد دروست بووە.
ئەم مانفێستەی زوکەربێرگ (کە هاوشێوەی مانفێستەکانی مارک ئەندرێسن لە ٢٠٢٣ و سام ئاڵتمان لە ٢٠٢٤ـدایە) لە کاتێکدا دێت کە کۆمپانیاکان ڕووبەڕووی وەبەرهێنانی زەبەلاح و قازانجی کەم بوونەتەوە.
هاوکات ڕووداوەکانی وەک هاککردن بە ئامرازە ژیرەکان و ناڕەزایەتییەکان دژ بە چاویلکەی زیرەکی مێتا (Meta Glasses)، ڕەخنەگرانی هاندابوو داوای ڕێکخستنی یاسایی توندتر بکەن.
یاسای ژیریی دەستکردی یەکێتیی ئەوروپا (EU AI Act)
لە ٢ی ئابەوە، یاسای ژیریی دەستکردی یەکێتیی ئەوروپا کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە. بەپێی ماددەی ٥٠ی ئەم یاسایە:
دەبێت دابینکەرانی سیستەمەکانی ژیریی دەستکرد بە ڕوونی ئاشکرای بکەن کە ئایا دەق، وێنە، دەنگ یان ڤیدیۆکە بە ژیریی دەستکرد دروستکراوە.
چاتبۆتەکان دەبێت لە هەموو کاتێکدا بە بەکارهێنەران بڵێن کە قسە لەگەڵ سیستەمێکی دەستکرددا دەکەن نەک مرۆڤ.
٣. کاردانەوەی کۆمپانیاکان: جێگیرکردنی واتەرمارک (Watermark)
بەهۆی جێبەجێکردنی یاسا نوێیەکەی ئەوروپاوە، کۆمپانیا گەورەکان شێوازی کاریان گۆڕیوە:
ئەنتڕۆپیک (Anthropic): ڕایگەیاند کە واتەرمارکێکی شاراوە دەخاتە ناو دەقە دروستکراوەکانی مۆدێلی کڵۆد (Claude). ئەم واتەرمارکە لە ڕێگەی کۆدەوە دەستنیشان دەکرێت و کاتێک دەقەکە کۆپی دەکرێت یان دەستکاری دەکرێت، هەر دەمێنێتەوە.
گوگڵ (Google): ڕایگەیاند بەکارهێنەران دەتوانن واتەرمارکە دیارەکانی وێنەکانی جێمینای (Gemini) لا ببەن، بەڵام واتەرمارکە شاراوەکانی وەک SynthID و داتاکانی C2PA لە ناو کۆدی وێنەکاندا دەهێڵێتەوە تا ڕاستیی دەستکردبوونیان بپارێزێت.
مانفێستە گەشبینانەکەی زوکەربێرگ و توندبوونی یاساکانی یەکێتیی ئەوروپا لەسەر ژیریی دەستکرد