وتار
کۆتاییهاتنی پارە و خانەنشینی لە سەردەمی ژیریی دەستکرددا؛ تێڕوانینی ئیلۆن مەسک بەرامبەر بە واقیعی ئابووری
ملیاردێری ناسراوی بواری تەکنۆلۆژیا و دەوڵەمەندترین پیاوی جیهان، ئیلۆن مەسک، تێڕوانینێکی نوێ و سەرکێشانەی لەسەر داهاتووی ئابووریی جیهان لە سایەی پێشکەوتنی خێرای ژیریی دەستکرد و سیستەمە ڕۆبۆتییەکاندا خستووەتەڕوو. بە پێی بۆچوونەکانی مەسک لە چەندین دانیشتنی ڕاگەیاندنیدا، لەوانە چاوپێکەوتنەکانی لەگەڵ گۆڤاری The Economist و پۆدکاستی Moonshots، گەشەکردنی بەردەوامی ژیریی دەستکرد دەبێتە هۆی دروستبوونی ئابوورییەکی بێپێشینە و پڕ لە فەراهەمی (Hyper-abundant economy)، کە تێیدا پێکهاتەی دارایی ئێستای جیهان بە تەواوەتی سەرەوژێر دەبێتەوە.
سێ پایەی سەرەکیی پێشبینییەکەی ئیلۆن مەسک:
نەمانی پێویستی بە پارە و دراو: کاتێک سیستەمە ژیرەکان و ڕۆبۆتەکان تەواوی پڕۆسەکانی بەرهەمهێنان، خزمەتگوزاری و دابەشکردنی کەلوپەل لە ئەستۆ دەگرن، تێچووی بەرهەمهێنان تا ئاستێکی نادیار دادەبەزێت و نزیک دەبێتەوە لە سفر. ئەمە کۆتایی بە چەمکی "دەگمەنیی سەرچاوەکان" (Scarcity) دەهێنێت و وا دەکات شتومەک و خزمەتگوزارییەکان بە ئاسانی دەست بکەون، بە جۆرێک خەڵک پێویستییان بە بەکارهێنانی پارە نەمێنێت.
بێبەهابوونی پاشەکەوت و مووچەی خانەنشینی: لە ئابوورییەکی لەو شێوەیەدا کە هەموو پێداویستییە سەرەکییەکانی ژیان بە خۆڕایی یان بە تێچوویەکی زۆر کەم دەست دەکەون، چەمکە داراییە نەریتییەکانی وەک "پاشەکەوتکردنی سەرمایە" یان "وەرگرتنی مووچەی خانەنشینی" بەهای کارگێڕی، کۆمەڵایەتی و ئابووریی خۆیان لە دەست دەدەن.
گۆڕانی جەوهەری لە چەمکی کارکردندا: مەسک ئاماژە بەوە دەکات کە سەردەمی ژیریی دەستکرد چەمکی کارکردن لە "ناچارییەک بۆ دابینکردنی بژێویی ژیان"ەوە دەگۆڕێت بۆ "چالاکییەکی ئارەزوومەندانە"، بە جۆرێک مرۆڤەکان تەنیا وەک خولیا و ئارەزووی کەسی بەشداری لە کارەکاندا دەکەن.
دیوی دووەمی سەکۆکە؛ ڕەخنە و وەڵامی ئابووریناسان
تەنانەت لەگەڵ ئەم وێنە خەیاڵییەی کە مەسک دەیکێشێت، ئابووریناسان و توێژەرانی بواری ژیریی دەستکرد هۆشداری دەدەن کە ئەم تیۆرییە تەنیا "خەونێکی خۆشبینانەی تەکنۆلۆژی"یە (Post-Scarcity Utopia) و هیچ دڵنیاییەکی زانستی یان ئابووری بۆ هاتنەدی نییە. شارەزایان بەم چەند خاڵە وەڵامی ئەم پێشبینییە دەدەنەوە:
سنوورداربوونی کەرەستە خاوەکان: تەنانەت ئەگەر ژیریی دەستکرد تێچووی هێزی کار بکاتە سفر، زەوی، ئاو، وزە و کانزا سروشتییەکان هێشتا لەسەر زەوی سنووردارن. بۆیە سیستەمی دارایی و دراو وەک ئامرازێک بۆ بەڕێوەبردن و دابەشکردنی ئەو سەرچاوە سنووردارانە بە بێبەهای نامێننەوە.
کێشەی خاوەندارێتی و دەسەڵات: ئەگەر ژیریی دەستکرد و ڕۆبۆتەکان تەواوی بەرهەمهێنان کۆنترۆڵ بکەن، پرسیارە جەوهەرییەکە ئەوەیە: ئەم ژێرخانە زەبەلاحە لە دەستی کێدا دەبێت؟ ئەگەر خاوەندارێتییەکە لە دەستی چەند کۆمپانیایەکی کەمدا بێت، مەترسیی نادادپەروەریی دارایی قووڵتر و دروستبوونی جیاوازیی چینایەتیی مەترسیدار زۆر زیاتر دەبێت.
واقیعی هێواشی گۆڕانکارییەکان: ئابووریناسان جەخت دەکەنەوە کە دەستبەرداربوون لە پاشەکەوت یان پلاندانانی دارایی لەسەر بنەمای ئەم پێشبینییانە کارێکی مەترسیدارە، چونکە گۆڕانی ئابووریی جیهانی پڕۆسەیەکی خاو، ئاڵۆز و پڕ لە ئاستەنگی یاسایی، سیاسی و کۆمەڵایەتییە و بە شەو و ڕۆژێک ڕوو نادات.
ئەم ناکۆکییە لە تێڕوانینەکاندا ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ژیریی دەستکرد تەنیا شۆڕشێکی تەکنۆلۆژی نییە، بەڵکو تاقیکردنەوەیەکی گەورەیە بۆ سەرجەم سیستەمە کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکانی مرۆڤایەتی لە داهاتوودا.